ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

2001

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

چندين نفر از بزرگان علما و حكما و اهل ادب و عرفان و فضل و كمال علوم عقليه و نقليه و فنون ادب و رياضيه را درس خواند ، و در سنه 1282 كه بناى شعر گفتن نهاد از طرف استاد بزرگوارش شيخ مفيد داور شيرازى متخلص به فرصت گرديد و بدين كلمه مشهور و همچنين به ميرزا آقا معروف شد . و در سنه 1323 بتهران رفت و از طرف مرحوم مظفر الدّين شاه لقب فرصة الدوله يافت ، و كتب چندى در فنون متفرقه تأليف كرد ، از آن جمله كتاب « آثار عجم » در نقشهء آثار سلاطين باستان ايران و بسيارى از فنون و فوائد ديگر كه از نفائس تآليف مىباشد . انجام تأليف آن ذىالحجه سنه 1313 . و آخر در حدود اذان صبح شب شنبه دهم ماه صفر المظفر 1339 هزار و سيصد و سى و نه - مطابق 31 ميزان ماه برجى - در شيراز وفات كرد و در تكيهء حافظيه در پائين پاى او بنيم گز فاصله دفن شد و سنگى كه خط خوش خود وى بر آن است در روى آن نصب است . و اين حكيم فاضل و عارف كامل در مدت عمر زن نگرفت و مجردانه اين دنياى دون را ترك گفت « 1 » . و خواهر مجللهء او زوجهء شاگردش مرحوم قدسى شيرازى است كه در ( 1361 ) بيايد .

--> ( 1 ) شرح حال مبسوطى از مرحوم فرصت با نمونه اشعارش در « دانشمندان و سخن‌سرايان فارس 4 : 94 - 125 » و كتاب « شيراز در گذشته و حال : 393 - 399 » و مآخذ ترجمه‌اش نيز در « فرهنگ سخنوران » مذكور است ، و در « روزنامه كيهان شماره‌هاى 9863 و 9864 يكشنبه و دوشنبه 16 و 17 ج 1 / 1396 » دو گزارش مبسوط پيرامون كتاب « درياى كبير » بزرگترين اثر فرصت و گوشه‌هائى از احوال و آثار او چاپ شده است . م .